Boek
Nederlands
Een uit nazi-Duitsland gevluchte man vertelt over zijn vlucht uit Duitsland en de dramatische liefde die hij voelt voor de vrouw die hem vergezelt.
Titel
De nacht in Lissabon : roman
Auteur
Erich Maria Remarque
Vertaler
Fréderique Van Schouwen
Nawoord
Christoph Buchwald
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Die Nacht von Lissabon
Uitgever
Amsterdam: Cossee, © 2017
255 p.
Aantekening
Eerder verschenen onder de titel Die nacht in Lissabon
ISBN
9789059367128 (hardback)

Besprekingen

Een nacht op de vlucht

Klassiek. In één nacht in Lissabon vertelt een Duitse vluchteling zijn dramatische wedervaren aan een andere man op de vlucht voor Hitler. De laatste roman van Erich Maria Remarque heeft weinig aan kracht ingeboet.

De tijd heeft de Duitser Erich Maria Remarque (1898-1970) gereduceerd tot een one book wonder. Weinigen weten zelfs nog dat zijn bestseller Im Westen nichts Neues (1928), een van dé 'ooggetuigenromans' over de Grote Oorlog in Vlaanderen en Noord-Frankrijk, het eerste deel van een trilogie was. Remarque heeft nadien nog een tiental romans geschreven, vooral in ballingschap, want na 1933 waren hij en zijn boeken niet meer veilig in zijn vaderland; in 1938 werd hem zelfs de Duitse nationaliteit ontnomen.

Remarque bouwde in de VS en Zwitserland verder aan zijn oeuvre. De nacht in Lissabon van 1962, pas in het Nederlands heruitgegeven, is de laatste roman die hij afwerkte. Ze was, zoals de meeste van zijn publicaties, een verkoopsucces en werd door de kritiek redelijk goed onthaald.

Het boek vertelt het onwaarschijnlijke verhaal van een voor de nazi's gevluchte Duitser, die onder de geleende identiteit van ene 'Josef Schwarz' z…Lees verder

Aangrijpend vlucht- annex liefdesverhaal

Erich Maria Remarque werd in 1929 op slag beroemd door Im Westen nichts Neues, over eenvoudige soldaten aan het front in de Eerste Wereldoorlog. Zijn laatste voltooide roman was Die Nacht von Lissabon, verschenen in 1962. Uitgeverij Cossee wil de beste romans van Remarque in een herziene vertaling publiceren, en begint met deze.

De hoofdstad van het neutrale Portugal was na Hitlers Blitzkrieg de laatste 'poort naar de vrijheid'. Van daar vertrokken nog schepen naar Amerika. Het bemachtigen van een plaatsje op zo'n schip was van levensbelang. Aan het bereiken van dat begeerde doel ging vaak een lange lijdensweg vooraf; een weg die leidde door Franse interneringskampen en een bureaucratische jungle, want ook in die tijd waren vluchtelingen niet erg welkom.

In De nacht in Lissabon hebben de ik-verteller en zijn vrouw wel Lissabon bereikt maar geen visa voor Amerika. Hun situatie is uitzichtloos, totdat op een avond de ik-verteller een man ontmoet die hem zijn passagebiljetten aanbiedt in ruil voor zijn bereidheid een nacht lang naar hem te luisteren. Deze man, die volgens zijn wat vervalste pas Josef Schwarz heet, heeft net zijn geliefde vrouw verloren aan kanker. Hij wil zijn beeld van haar ongeschonden bewaren en volgens hem is dat alleen mogelijk door dit over…Lees verder

Lissabon 1942: veel vluchtelingen uit Duitsland hopen op een schip naar Amerika. Eén van hen is de verteller (ik-figuur). Hij wordt op de kade aangesproken door Joseph Schwarz. Schwarz vertelt hem zijn verhaal: hoe hij na een jarenlang ballingschap nog een keer zijn vrouw voor een laatste afscheid opzoekt en tot zijn verrassing hoort dat ze hem - tegen de wil van haar familie in - op zijn vlucht wil vergezellen. Wat volgt is een bizarre reis door een aantal West-Europese landen, waar arrestatie en internering voortdurend dreigen. Met een laatste speling van het lot lijkt het doel Amerika helemaal onbereikbaar. Een van de betere romans van de Duitse auteur (1898-1970), bekend van onder meer 'Van het Westelijk front geen nieuws', die spanning biedt, het vluchtelingenprobleem pijnlijk demonstreert en een dramatisch liefdesverhaal vertelt.

Iemand moet mijn verhaal kennen

Remarque's 'De nacht in Lissabon' verschijnt na 55 jaar in vertaling.

Ooit kreeg ik een lift van een man met een canule, een buisje in zijn luchtpijp. Enigszins beangstigend was de boodschap die hij me, met robot-achtige stem, meegaf, ruim voor we de snelweg hadden bereikt. "Ik neem graag lifters mee, want als er dan onderweg iets misgaat, een bloeding of zo, dan heb ik iemand naast me die kan ingrijpen." Zo bombardeerde hij me van lifter tot gegijzelde, om vervolgens ongevraagd zijn levensverhaal tegen me af te steken.

Het vergeten voorval kwam bovendrijven toen ik het begin van het door Cossee opnieuw uitgegeven 'De nacht in Lissabon' las, van Erich Maria Remarque - de in 1970 overleden Duitse schrijver die hier vooral bekend is van zijn roman 'Im Westen nichts Neues'.

De setting van 'De nacht in Lissabon' is even beklemmend als vindingrijk. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog is de ik-figuur in de haven van Lissabon op zoek naar tickets voor hem en zijn jonge vrouw Ruth in de hoop…Lees verder

Over Erich Maria Remarque

CC BY-SA 3.0 de - Foto van/door
Georg Pahl

Erich Maria Remarque, oorspronkelijk Erich Paul Remark (Osnabrück, 22 juni 1898 – Locarno, 25 september 1970) was een Duitse schrijver. Nadat hij zijn Duitse nationaliteit tijdens het nazi-regime in 1938 verloren had, verkreeg hij in 1947 die van de Verenigde Staten.

Naam

Remarques ouders waren van bescheiden afkomst. Hij herstelde de originele spelling van zijn familienaam "Remarque", die in de 19e eeuw was veranderd in "Remark", om zich te distantiëren van zijn eerste roman Die Traumbude. In 1929 veranderde hij zijn tweede voornaam "Paul" in "Maria" om zijn moeder te eren.

Leven en werk

Tijdens zijn studie aan de Universiteit van Münster werd hij in 1916 opgeroepen om zijn legerdienst te vervullen. Remarque vocht aan het Westelijk Front en raakte verscheidene keren gewond. Nadat hij in 1917 in België door een Shrapnel-granaat was geraakt, verbleef hij tot het eind van d…Lees verder op Wikipedia